मातीतले कोहिनूर लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक

            लोकमान्य टिळक यांचे संपूर्ण नाव बाळ गंगाधर टिळक. टिळकांचा जन्म २३ जुलै १८५६ रोजी रत्नागिरी येथे झाला. रत्नागिरी जिल्ह्यातील चिखलगाव हे त्यांचे मूळ गांव. अर्थात, त्यांचा जन्म रत्नागिरीचाच. त्यांचे मूळ नाव केशव असे होते. पण, ‘बाळ’ हे टोपण नावच कायम राहिले. त्यांचे वडील गंगाधर पंत हे सुरूवातीला प्राथमिक शिक्षक होते. पुढे ते शिक्षण-निरीक्षक बनले. टिळक १० वर्षाचे असताना त्यांच्या वडिलांची पुणे येथे बदली झाली. त्यामुळे टिळकांचे शिक्षण पुणे येथे झाले.
           सन १८७२ मध्ये टिळक मॅट्रीकची परिक्षा उत्तीर्ण झाले. त्यानंतर पुढील शिक्षणासाठी त्यांनी पुण्याच्या डेक्कन कॉलेजात प्रवेश घेतला. याच कॉलेजातून ते १८७७ मध्ये बी.ए. ची परिक्षा उत्तीर्ण झाले. पुढे सन १८७९ मध्ये ते एल.एल.बी. च्या वर्गात असतानाच त्यांचा आगरकरांशी परिचय झाला. समान ध्येयाने प्रेरित झालेल्या या दोन तरुणांनी ब्रिटिशांच्या पारतंत्र्यातून आपल्या मातृभूमीची सुटका करण्यासाठी लोकजागृतीच्या आणि राष्ट्रोद्धाराच्या कार्यात स्वतःला वाहुन घेण्याचा निश्चय केला.
            विष्णूशास्त्री चिपळूणकर, टिळक व आगरकर यांनी १ जानेवारी १८८० रोजी पुणे येथे ‘न्यु इंग्लीश स्कूल’ ची स्थापना केली. पुढे टिळक व आगरकर यांनी इंग्रजी भाषेत ‘मराठा’ (२ जानेवारी १८८१) आणि मराठी भाषेत ‘केसरी’ ४ जानेवारी १८८१ रोजी ही वृत्तपत्रे सुरू केली. आगरकर ‘केसरी’चे तर टिळक ‘मराठा’ चे संपादक बनले. त्यानंतर टिळक व आगरकरांनी २४ ऑक्टोबर १८८४ रोजी पुणे येथे ‘डेक्कन एज्युकेशन सोसायटी’ ची स्थापना केली. पुढे एका वर्षाने २ जानेवारी, १८८५ रोजी या संस्थेच्या वतीने ‘फर्ग्युसन कॉलेज’ सुरु करण्यात आले.

ताईसाहेबांना उदंड आयुष्य लाभो !

संघर्षाची तेजस्वी मशाल..

       ना. पंकजाताई महाराष्ट्राच्या राजकारणात अत्यंत कमी वयात आणि वेळेत बहरलेले एक युवा संघर्षशील नेतृत्व.
प्रचंड आत्मविश्वास, धडाकेबाज वक्तृत्व, निर्णयक्षम मंत्री, जनसामान्यांशी जोडलेली आपुलकीची नाळ. या सर्व गोष्टीमुळेच महाराष्ट्राच्या राजकारणात पहिल्या फळीतील विशीष्ठ ओळख प्राप्त झालेले सक्षम महिला नेतृत्व.
          मुंडे-महाजन कुटुंबात जन्म घेतलेल्या पंकजांचं नाव प्रमोदजींनी आपल्या पक्षाच्या चिन्हावरून ठेवलेले. त्याकाळी महाराष्ट्रात कमळ फुलवण्यासाठी मुंडे-महाजनांनी स्वतःला  झोकून दिले होते.
पक्षाला शहरातून वाडी-वस्तीवर पोहचवण्यासाठी गोपीनाथराव मुंडेसाहेबांनी रात्रंदिवस एक केलेला.
           परळी वैजनाथच्या एका सरकारी शाळेत आपले प्राथमीक शिक्षण घेत पंकजाताई मोठ्या होत होत्या. महाविद्यालयीन शिक्षणासाठी त्यांना औरंगाबादला पाठविण्यात आले परंतू परळी सोडून त्यांचे मन बाहेर लागेना. भेटायला गेलेल्या बाबांच्या गाडीत बसून त्यांनी परळी गाठली. वैजनाथ महाविद्यालयात यांनी आपले पुढील शिक्षण चालू ठेवले. सामान्य आयुष्य जगत असतानाच 1995ला प्रथमच महाराष्ट्रात भाजप-सेना युतीचे सरकार आले. मुंडेसाहेब उपमुख्यमंत्री झाले आणि मुंडे कुटुंबला नाईलाजाने परळी सोडून मुंबईला रहायला जावे लागले.मुंबई आणि बेंगलोर याठिकाणी पंकजा मुंडेनी उच्चशिक्षण प्राप्त केले. लग्नानंतर आपल्या परिवारासोबत परदेशात स्थाईक झालेल्या पंकजा लवकरच मायदेशी परतल्या. प्रमोदजींचे दुर्दैवी निधन झाल्यावर पक्षात आणि बाहेर एकाकी पडलेल्या मुंडेसाहेबांना आधाराची गरज होती. साहेबांनी ज्या लोकांना बोट धरून राजकारण शिकवले तेच सत्तेसाठी एकापाठोपाठ एक गद्दारी करत विरोधी तंबूत सामील होत होते. पंकजा मुंडेना राजकारणात प्रत्यक्ष सहभाग घेण्याची ईच्छा नसताना जिल्हा परिषद निवडणूकांच्या निमित्ताने 2007 साली त्यांना सक्रीय राजकारणात उतरावे लागले. 2009 साली मुंडेसाहेबांचे लोकसभा निवडणुकीसाठी नाव जाहीर झाले. लोकसभा निवडणुकीत साहेब विक्रमी मतांनी विजयी झाल्याने रिक्त झालेल्या रेणापूर विधानसभा मतदार संघाचे परळी मतदार संघात नव्याने रूपांतर झाले.काही कर्तुत्वहीन बहाद्दर आमदार होण्याचे " हसीन सपने पहात" होते. पण यांच्या रोजच्या पराक्रमांना कार्यकर्ते आणि स्थानिक  लोक प्रचंड वैतागलेले होते. परळीतील बापलेकांनी नाराज केलेल्या सामान्य माणसाची माफी मागुन व नुकसान भरपाई करून वर्षानुवर्षे मुंडेसाहेबांना कोणत्याही निवडणुकांचा प्रचार सुरू करावा लागायचा.
साहजिकच परळी मतदार संघातून पंकजा मुंडेंच्या नावाची मागणी जोर धरू लागली. नाईलाजाने आणि जनतेच्या मागणीने पंकजा मुंडे आमदार झाल्या. आमदार होण्याचे स्वप्न रंगवणा-याला जनतेने विरोध केल्यामुळे साहेबांनी दिलदारपणे मागच्या दाराने आमदार केले.
विरोधी पक्षात असतानाही पंकजा मुंडेनी "हे माय भू तुझे मी फेडीन पांग सारे" म्हणत स्वतःला जनसेवेत झोकून दिले....
स्त्रीभ्रुण हत्येत सगळ्यात पुढे असलेल्या बीड जिल्ह्यात त्यांनी कित्येक अनाथ मुलींना दत्तक घेऊन त्यांच पालन पोषण केले. सिंधुताई सपकाळांनी त्यांच्या सामाजिक कार्याचा गौरव केला. आमदार निधीतुन परळी मतदारसंघात शिरपूर पॅटर्नचे उत्कृष्ट असे बंधारे बांधण्यात आले.तिरस्काराचे राजकारण करणाऱ्या लोकांच्या डोळ्यात पंकजाताईंनी घेतलेला जनसेवेचा वसा खुपत होता व परळीकरांवरची पकडही सैल होत होती. शेवटी यांनी आपल्या काकांना धोका दिलाच. सत्ताधारी पक्षाचा आधार घेत हे साहेबांच्या विरोधकांना जाऊन मीळाले आणि साहेबांच्या पानिपताच्या वल्गना करू लागले.
परळीकरांनी घेतलेला निर्णय योग्य ठरला. विरोधकांना न डगमगता मुंडेसाहेबांना आधार देत पंकजाताईंनी आपले कार्य अखंड चालू ठेवले.
    लोकसभा निवडणुकीत मुंडेसाहेबांना शह देण्यासाठी तळागाळातील विरोधक कामाला लागले होते. संपूर्ण महाराष्ट्राची मोदींनी टाकलेली जबाबदारी असल्याने साहेबांना त्यांच्या  मतदार संघातच अडकवून ठेवण्याची रणनिती आखण्यात आली होती. ना.पंकजाताईंनी विरोधकांना सडेतोड उत्तर देत एकटीने खींड लढवली.
बीडचा गड लढवत लढवत झुंजार पंकजांनी थेट बारामतीत गावोगाव पिंजून काढले.बीडची विजयश्री खेचून आणली आणि बारामतीमध्ये लाजीरवाणा विजय विरोधकांच्या घरात पहिल्यांदाच.
     मुंडेसाहेबांच्या आकस्मित जाण्याने जनसामान्यांच्या पायाखालची जमीन सरकली, शोषित, पिडीत दिनदुबळ्या गरिब जनतेचा लोकनाथ गेला. तळागाळातील कार्यकर्त्याचा आधारवड गेला. सैरभैर झालेल्या, कोलमडून पडलेल्या निराश जनतेला आता गरज होती ती कुणाच्या तरी भक्कम आधाराची.
अंत्यविधीला जमलेल्या संतप्त जनतेने आपल्या लढवय्या नेत्याला अखेरचा निरोप देताना आपल्या संतप्त भावनांना वाट करून दिली. सैरभैर झालेल्या जनतेला सावरणारा एक आवाज त्या गर्दीला भेदत लोकांच्या कानावर पडला,तो आवाज शांतता आणि संयम राखण्यासाठी विनवणी करत होता आणि क्षणार्धात जमाव शांत झाला. एका मुलीने आपल्या पित्याला मुखाग्नी देऊन पुरोगामित्वाचा इतिहास रचला.
         जनतेला सावरत "आता रडणार नाही, लढणार आहे" म्हणत पुन्हा एकदा संघर्षाची मशाल पेटवली गेली. विरोधकांना अगदी साहेबांप्रमाणेच टक्कर द्यायला ही रणरागिणी तयार झाली. विखुरलेल्या जनतेला संघर्ष यात्रेच्या रूपाने पुन्हा एकत्र जोडले. या संघर्षकन्येने महाराष्ट्रात पुन्हा एकदा पक्षाला सत्तेत नेऊन बसवले.
विरोधक आजही तीतकेच चिंतेत आहेत जितके साहेब असताना असायचे. कुरघोडी करायची कुठलीही संधी ते आजही सोडत नाहीत पण मुंडे-महाजनांचा वारसा त्यांचा तीतक्याच आक्रमकतेने सामना करताना दिसत आहे. आजही मुंडे विरूद्ध सगळे गद्दार आणि धुर्त असाच संघर्ष कायम आहे.
दिवा दिवटा नाही तर लोकनेत्याच्या वंशाला एक संघर्षाची मशाल अविरतपणे पुढे नेत आहे.
              पंकजाताईंनी महाराष्ट्रात राबवलेली "जलयुक्त शिवार योजना" संपूर्ण देशात आदर्श निर्माण करत आहे. सतत दुष्काळाच्या झळा सोसणा-या महाराष्ट्राला जलयुक्त शिवार दुष्काळमुक्त करणार आहे. सगळयात सक्षम आणि लोकप्रीय मंत्री म्हणूण आपली ओळख निर्माण करण्यात पंकजाताई यशस्वी झालेल्या आहेत.
ना.पंकजाताईंना वाढदिवसाच्या मनःपूर्वक शुभेच्छा.
🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐

जलक्रांतीच्या प्रणेत्या नामदार पंकजाताई गोपीनाथराव मुंडे यांना वाढदिवसाच्या शुभेच्छा

लोकनेत्या ताईसाहेब....

           महाराष्ट्रात तसे अनेक नेते आहेत ज्यात महिलाही आहेत पण पुरुष नेत्यांच्या मानाने राज्याच्या प्रमुख नेत्यांमधे गणल्या जानाऱ्या महिला या बोटावर मोजन्यवढ्याच आहेत. त्यात अग्रस्थानि असणारया नेत्या म्हणजे राज्याच्या ग्रामविकास तसेच महिला व बालकल्याण मंत्री पंकजा मुंडे  या आहेत . सामाजिक कार्य करता करता त्यांच्या ध्यानी मनी नसतानाहि अचानक राजकारणात आलेल्या पंकजा मुंडे या राज्याच्या राजकारणात टिकनार नाहीत असच सर्वाना सुरुवातीला वाटले होते . पण प्रथमतः परळी विधानसभा मतदारसंघातून आमदार म्हणून विधानसभेत पोचलेल्या पंकजा यांनी अत्यंत कमी कालावधीत आपल्या कामगिरिद्वारे जनमानसात आपले स्थान बळकट केले वडिलांचा वारसा जरी त्यांच्या पाठीशी असला तरी युवा मोर्चाचा माध्यमातून त्यांनी पवारांच्या बालेकिल्ला असलेल्या बारामतिमधे एल्गार मेळाव्याच्या माध्यमातून आपल्या नेतृत्वाची चुनुक दाखवून दिली राज्यातील दिग्गज नेतेही पवारांच्या बालेकील्ल्यात त्यांना आव्हान द्यायला 10 वेळेस विचार करुण देखील कधी साधा कार्यक्रम घेवू शकले नाहीत तिथ त्यांनी एल्गार मेळावा घेतला . लेक वाचवा मोहीम ही  यशस्विरित्या राबवून त्यांनी सामाजिक कार्यातही चुनुक दाखवून दिली . लोकसभा निवडणुकीत राज्याची धुरा सांभाळणाऱ्या गोपीनाथराव मुंडे साहेबांच्या बिड लोकसभा मतदारसंघाची प्रचाराची धुरा पंकजा यांनी स्वतःच्या खांद्यावर घेवून ती फक्त यशस्वी केलि नाही तर उत्तमरित्या पेलुन दाखवली . लोकसभा निवडणुकीनंतर अवघ्या काही दिवसातच गोपीनाथ मुंडे यांच निधन झाले आणि सबंध महाराष्ट्रावर काळाने आघात केला , महारष्ट्राचा लोकनेता, शेतकऱ्यांचा कैवारी आणि मुख्यमंत्री हरवला ज्यावेळी स्वतःच्या वडिलांचे छत्र हरवल्यानंतर पंकजा यांना धीर देण्याची गरज असताना अशावेळी त्यांच्यावर प्रेम करणाऱ्या लाखो जनतेला जी सैरभैर झाली होती त्यांना पंकजा यांनी आधार दिला  आणि वडिलांचा वारसा पुढे चालु ठेवण्याचा वसा घेतला आणि विधानसभा निवडणुकी आधी संघर्षयात्रा काढून विधानसभा निवडणुकीत मोलाचा वाटा उचलला . मंत्रीपदि विराजमान होताच ज्या जलसंधारण खात्याला कोणी ओळखत नव्हते त्या खात्याला त्यांनी जलसंपदा खात्यापेक्षा जास्त महत्व प्राप्त करुण दिले . जलयुक्त शिवार योजना त्यांनी यशस्वीरित्या राबवली . वैद्यनाथ बँक, वैद्यनाथ साखर कारखाना असे पारंपारिक गडही तगडे विरोधक असताना जिंकले आणि फक्त सहानुभूति नाही तर झुंज देवून त्या निवडणूक जिंकू शकतात हे सिद्ध करुण दाखवले . जीवनात त्यांना बऱ्याच कठिन पायऱ्या चढायच्या आहेत आणि पंकजा मुंडे त्याही यशस्विपणे पार पाड़तील यात शंका नाही आज त्यांचा वाढदिवस त्यासाठी त्यांना मनःपूर्वक शुभेच्छा असच त्यांच्या चांगल्या कामाचा आलेख वाढत जावो हीच ईश्वरचरनि प्रार्थना.

|| ताईसाहेबांना वाढदिवसाच्या खूप शुभेच्छा ||

- भावार्थ भागवत दौंड  (प्रदेश उपाध्यक्ष)
       अखिल भारतीय युवा परिषद